Nadwaga dotyczy nawet 40-60% domowych kotów i zwiększa ryzyko cukrzycy, chorób stawów, lipidozy wątroby i skraca życie nawet o 2 lata. Dobrze poprowadzona redukcja masy ciała jest kluczowa, ale musi być rozważna.
U kotów źle poprowadzone odchudzanie bywa groźniejsze niż sama nadwaga.
Ocena kondycji przed startem
Zamiast patrzeć wyłącznie na wagę w kilogramach, stosuje się skalę kondycji ciała (BCS 1-9): 4-5/9 to waga idealna z wyczuwalnymi żebrami i widoczną talią, 6-7/9 to nadwaga, 8-9/9 to otyłość z niewyczuwalnymi żebrami i brakiem talii. Ocenę BCS i wagę docelową najlepiej ustalić z lekarzem weterynarii – to punkt wyjścia do dalszych obliczeń.
Tempo redukcji
Kluczowa zasada: utrata masy ciała powinna wynosić 0,5-2% wagi tygodniowo (bezpieczniej bliżej 1%). Dla kota 6 kg to zaledwie 30-60 g/tydzień. Zbyt szybka redukcja grozi lipidozą wątroby – potencjalnie śmiertelnym powikłaniem, dlatego u kotów nigdy nie stosuje się głodówek ani drastycznego cięcia porcji. Docelowy czas dojścia do wagi idealnej to zwykle 6-12 miesięcy.
Ile karmy podawać
Porcję liczy się na podstawie wagi docelowej, nie aktualnej. Wzór na zapotrzebowanie spoczynkowe:
RER=70×(wagadocelowa[kg])0,75
Do redukcji stosuje się 60-80% RER. Przykład: kot 6,5 kg, waga docelowa 5 kg → RER ≈ 234 kcal, energia redukcyjna (70%) ≈ 164 kcal/dobę. Przy karmie 320 kcal/100 g daje to ok. 51 g dziennie, podzielone na 2-4 porcje. Porcję trzeba ważyć na wadze kuchennej, nigdy odmierzać „na oko” czy kubkiem.
Jaki rodzaj karmy
- Wysokie białko (35-45% suchej masy), umiarkowany tłuszcz – chroni mięśnie podczas spalania tkanki tłuszczowej.
- Niższa gęstość energetyczna (250-320 kcal/100 g vs 350-400+ w standardowych karmach) – większa objętość jedzenia przy tej samej kaloryczności.
- Więcej błonnika – wydłuża uczucie sytości bez dodatkowych kalorii.
- Karma mokra ma dużo niższą gęstość energetyczną dzięki wodzie i dodatkowo nawadnia.
- Dedykowane linie weterynaryjne („Weight Management”, „Metabolic”) to najlepszy punkt startowy, zwłaszcza przy chorobach współistniejących.
Pułapki i monitorowanie
Przysmaki nie powinny przekraczać 10% dobowych kalorii – najlepiej ograniczyć je do minimum. W domach z kilkoma kotami konieczne jest rozdzielne karmienie, a wszyscy domownicy muszą trzymać się ustalonej dawki. Kota warto ważyć co 2-4 tygodnie i korygować porcję, jeśli tempo chudnięcia odbiega od 0,5-2% tygodniowo. Cały proces najlepiej prowadzić pod okiem lekarza weterynarii.